Cukrzyca dotyka wiele osób w różnym wieku, często zmuszając je do radykalnej zmiany swojego stylu życia, a w szczególności diety. Zmagając się z tą chorobą, trzeba skupić się przede wszystkim na systematycznych badaniach poziomu glukozy, na podstawie których podejmuje się odpowiednie działanie – najlepiej skonsultowane z lekarzem. Poniżej przedstawimy podstawowe zasady, jakimi należy się kierować w trakcie wykonywania pomiaru, aby uniknąć uzyskania błędnych rezultatów.
Norma cukru we krwi – ile wynosi?
Określenie poziomu glukozy we krwi jest możliwe poprzez pobranie jej z żyły łokciowej lub nakłucie opuszka palca – druga metoda zapewnia szybsze uzyskanie rezultatu. W przypadku zdrowej osoby, przy badaniu na czczo urządzenie powinno wskazywać wartość mieszczącą się w granicach od 70-99 mg/dl lub 3,9-5,5 mmol/l. Po mniej więcej dwóch godzinach od jedzenia może ona wynosić maksymalnie 140 mg/dl, czyli 7,8 mmol/l – jest to także odpowiedź na pytanie, kiedy mierzyć cukier po posiłku. Jeśli chodzi o pacjentów zmagających się z cukrzycą, specjaliści mogą przedstawić indywidualne zakresy – często są one na wyższym poziomie niż u ludzi niecierpiących na tę chorobę.
Odradzamy podejmowanie drastycznych działań tylko na podstawie pojedynczego wyniku – trzeba bowiem zaznaczyć, że duże znaczenie mogą mieć takie czynniki, jak stres, dieta, aktywność fizyczna czy brak precyzyjnego pomiaru. Zalecamy więc systematyczne powtarzanie badanie, dokonując przy tym dogłębnej analizy wszystkich działań podjętych w ciągu całego dnia. Przekraczanie normy jest jednak wyraźnym wskazaniem do konsultacji lekarskiej w celu określenia przyczyny tej sytuacji i ewentualnego podjęcia leczenia
Pomiar cukru z palca – instrukcja od podstaw
Wykonywanie tego badania wielu ludzi uważa za niezwykle łatwe – często nie przywiązuje się zbyt wielkiej wagi do wyboru palca, lecz tak naprawdę ta kwestia jest dość istotna dla uzyskania precyzyjnego wyniku i komfortu pacjenta.
Najkorzystniejszą opcją jest nakłucie solidnie ukrwionego palca środkowego, który słynie także z umiarkowanej grubości skóry – w ten sposób można ograniczyć swój ból. Serdeczny również gwarantuje stabilne rezultaty, w związku z czym na to rozwiązanie często decydują się osoby systematycznie mierzące cukier ze względu na cukrzycę. Wskazujący cechuje się z kolei trochę większą wrażliwością, sprawdzając się jednak przy tym badaniu.
Chcąc zapobiec pojawieniu się sporego bólu, należy unikać nakłuwania środka opuszka, gdzie mieści się największa liczba zakończeń nerwowych. Zdecydowanie bezpieczniej będzie celować w jego boczne części – z cieńszą i słabiej unerwioną skórą.
Odradzamy wykonywanie pomiaru z kciuka, gdyż odznacza się on grubszą skórą, w efekcie czego może pojawić się przekłamany wynik, a do tego, komfort takiego badania jest zdecydowanie mniejszy w porównaniu z wyżej wymienionymi palcami.
Należy także zaznaczyć, że w przypadku małego palca, przeszkodą w uzyskaniu prawidłowego wyniku może okazać się inny rozkład naczyń krwionośnych.
Błędy przy mierzeniu cukru – kwestia higieny
Jeśli chodzi o przeprowadzanie pomiaru cukru z palca, instrukcja opiera się w dużej mierze na zasadach związanych z higieną. Istotne jest precyzyjne umycie rąk wodą z mydłem przed nakłuciem, pamiętając także o ich osuszeniu. Złym rozwiązaniem będzie używanie do dezynfekcji środków, w których znajduje się kwas salicylowy – nawet kropelka tej substancji może skutkować uzyskaniem nieprawidłowego wyniku.
Nakłucie palca do glukometru – jak to zrobić?
Przed przeprowadzeniem badania należy jeszcze zająć się rozgrzaniem dłoni, gdyż w zimnych może dojść do wolniejszego płynięcia krwi. Zalecamy tu pocieranie ich o siebie i opuszczanie w dół na kilka sekund lub poruszanie palcami.
Sama chwila nakłucia jest niezwykle istotne zarówno dla uzyskania właściwego pomiaru, jak i komfortu pacjenta. Warto więc stosować się tu do kilku podstawowych reguł. W pierwszej kolejności należy ustawić lancet na prawidłową głębokość – nakłuwacze przeważnie gwarantują opcję regulacji, pozwalającą na dopasowanie jej wartości do grubości skóry. Grubsza często oznacza konieczność wykonania tej czynności głębiej.
Należy pamiętać, że łagodne przyłożenie urządzenia do skóry jest zupełnie wystarczające, a zbyt silny nacisk może skutkować sporym bólem i problemami z gojeniem. Odradzamy także wyciskanie krwi – istotne jest, aby wypływała ona samoistnie, lecz gdy to tego nie dochodzi, przyda się łagodne masowanie dłoni w stronę palców przy jednoczesnym unikaniu mocnego ściskania. Zignorowanie tej zasady może przyczynić się do wymieszania krwi z limfą, a w konsekwencji zafałszowaniem rezultatu pomiaru.
Kolejną istotną kwestią jest zmiana palców, gdyż w rezultacie nakłuwania ciągle identycznego miejsca mogą występować stwardnienia skóry, a pobieranie próbek może stać się zdecydowanie trudniejsze.
Kiedy rezultat badania może być niezgodny ze stanem faktycznym?
Fałszywy wynik może pojawić się w przypadku wykonywania pomiaru na brudnej dłoni – z pozostałościami po jedzeniu czy potem. Zbyt wysoki rezultat często pojawia się w przypadku wcześniejszego kontaktu rąk z jedzeniem zawierającym sporą zawartość cukru.
Warto również wspomnieć o niewłaściwej kalibracji glukometru – najczęstszymi błędami są tu brak wcześniejszego sprawdzenia sprzętu czy korzystanie z przeterminowanych pasków testowych. Problemy z uzyskaniem precyzyjnego rezultatu występują również przy pobieraniu próbku z innej części ciała niż palec, gdyż w wielu przypadkach, wykazują się one wolniejszymi reakcjami na zmiany poziomu glukozy.
Mierzenie cukru z innych miejsc niż palec – co jeszcze warto wiedzieć?
Zwykle glukometr wkłuwa się w palec, lecz niekiedy można do tego użyć swojego przedramienia, dłoni, uda lub łydki. W takich sytuacjach, znacząco ogranicza się ryzyko występowania bólu czy podrażnień – gdyż skóra w tych miejscach odznacza się mniejszą wrażliwością w porównaniu z opuszkami. W ten sposób zapobiegnie się również powstawaniu wspomnianych już zgrubień skóry.
Jeśli chodzi o wady tego rozwiązania, to poza problemami z dokładnością, trzeba również pamiętać o unikaniu tej metody badania w przypadku nagłych spadków poziomu cukru, gdyż może się to wiązać z opóźnieniem rezultatu.
Trzeba również pamiętać, że przy części urządzeń pobieranie próbki z innego miejsca niż palec może okazać się nierealne z uwagi na ich specyfikę.
Przy stabilnym poziomie glukozy i częstym przeprowadzaniu badania pobieranie krwi z ramienia może być doskonałą alternatywą, lecz odradzamy korzystanie z tej opcji w przypadku podejrzenia hipoglikemii czy po jedzeniu.
Zalecana częstotliwość wykonywania tego badania
To, jak często należy mierzyć cukier z palca, jest zależne od różnych czynników – np. rodzaju cukrzycy, podjęte leczenie czy zalecenia specjalisty. Systematyczne przeprowadzanie pomiarów z pewnością będzie pomocne w kontroli glikemii i uniknięciu nagłych wahań glukozy.
Preferowana częstotliwość pomiarów jest największa w przypadku osób walczących z cukrzycą typu 1 – powinni oni robić to nawet kilka razy dziennie, a także przed posiłkami i po ich zakończenia czy w godzinach późnowieczornych. Niekiedy trzeba także o tym pamiętać przed pracą lub wszelką aktywnością fizyczną.
Jeśli chodzi o pacjentów z cukrzycą typu 2, którzy przyjmują insulinę, również zalecamy przeprowadzanie badań kilka razy dziennie. Rzadsze pomiary są możliwe w czasie leczenia doustnego czy diety – zalecamy tu stosować się do zaleceń lekarza.
W przypadku braku cukrzycy przy równoczesnym ryzyku hipoglikemii czy insulinooporności częste badanie cukru może okazać się przydatne w celu obserwowania gospodarki węglowodanowej wczesnego zorientowania się w kwestii potencjalnych kłopotów zdrowotnych.
Warto również pamiętać o wykonywaniu pomiarów w trakcie choroby, stresu, wprowadzania zmian w swojej diecie czy uprawiania sportu. Monitorowanie glikemii często jest konieczne także w przypadku ciężarnych kobiet, które zmagają się z cukrzycą ciążową – szczegółowe zalecenia przekaże specjalista.
Trzeba zaznaczyć, że powyższych zaleceń nie można traktować jako niezaprzeczalną regułę, gdyż częstotliwość badań trzeba dostosować do swojej indywidualnej sytuacji – najkorzystniej będzie poradzić się w tej kwestii lekarza.
Pomiar cukru z palca – instrukcja, do jakiej warto się stosować
Częste badania poziomu glukozy mogą być konieczne w wielu sytuacjach, pomagając w podjęciu odpowiednich kroków, aby uniknąć poważniejszych problemów ze zdrowiem. Umiejętność przeprowadzania tego typu pomiarów za pomocą glukometru jest niezwykle istotna, dlatego zalecamy postępowanie zgodnie z naszymi wskazówkami, aby uzyskać prawidłowy rezultat i zrobić to bezboleśnie.
